झापा, काँकरभिट्टा / सीमावर्ती बजार काँकरभिट्टामा भारतीय रुपैयाँ सटही गर्दा सेवाग्राहीले आधिकारिक दरभन्दा उल्लेख्य रूपमा बढी रकम तिर्नुपरेको गुनासो बढेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंक ले निर्धारण गरेको विनिमय दरअनुसार भारु १०० को बिक्री दर करिब १६० रुपैयाँ आसपास रहनुपर्ने भए पनि, स्थानीय मनी एक्सचेन्ज काउन्टरहरूमा भारु १००० साट्दा रु. १६२५ देखि १६३० सम्म असुली भइरहेको सेवाग्राहीहरू बताउँछन्। यसले सीमा नाकामा दैनिक आवतजावत गर्ने सर्वसाधारणदेखि साना व्यापारीसम्म प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्।
स्थानीय व्यवसायीहरू भने सीमाक्षेत्रमा भारुको माग उच्च हुने, नगद आपूर्ति सीमित रहने र सेवा शुल्क जोडिनुपर्ने कारण देखाउँदै दर बढेको दाबी गर्छन्। तर उपभोक्ता पक्षले दर स्पष्ट रूपमा नदेखाइ अतिरिक्त रकम असुल्नु नियम विपरीत भएको बताउँदै अनुगमन कमजोर हुँदा यस्तो अभ्यास मौलाउँदै गएको आरोप लगाएका छन्। केही सेवाग्राहीले एउटै क्षेत्रमा अधिकांश काउन्टरले झन्डै उस्तै उच्च दर लिने गरेको भन्दै ‘समन्वय’ जस्तो देखिने व्यवहारमाथि समेत प्रश्न उठाएका छन्।
विदेशी मुद्रा कारोबारको नियामक नेपाल राष्ट्र बैंक का अनुसार इजाजतप्राप्त सटही केन्द्रहरूले तोकिएको मापदण्डभित्र रही पारदर्शी रूपमा कारोबार गर्नुपर्छ। दर सार्वजनिक नगरी वा अत्यधिक फरक पारेर असुली गरिएमा त्यो अनुचित व्यापार अभ्यासमा पर्न सक्छ। उपभोक्ता अधिकारसम्बन्धी विषयमा वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग र स्थानीय प्रशासनले अनुगमन तथा कारबाही गर्न सक्ने व्यवस्था छ। सम्बन्धित कानुनअन्तर्गत यस्तो गतिविधि प्रमाणित भएमा जरिवाना, इजाजत निलम्बन वा खारेजीसम्मका कारबाही हुन सक्छन्।
सीमाक्षेत्रको विशेष अवस्थालाई कारण देखाएर दरमा मनपरी गर्न पाइने अवस्था नरहेको विज्ञहरू बताउँछन्। नियमित अनुगमन, दरको अनिवार्य प्रदर्शन र सेवाग्राहीमा सचेतना बढाउन सके मात्र यस्तो विसंगति नियन्त्रणमा आउन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ। हालका लागि भने काँकरभिट्टामा भारु सटही गर्दा सेवाग्राहीले आधिकारिक दरभन्दा बढी तिर्नुपरेको अवस्था निरन्तर देखिँदै गएको छ।
